Yayın tarihi: 24 Eylül 2026 · Okuma süresi yaklaşık 9 dakika
Türkiye'de yabancı personel çalıştırmak isteyen bir işveren önce tek bir sayıyla tanışır: beş. Bilanço esası usulüne tabi işyerlerinde, istihdam edilmek istenen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Bir yabancı için beş, iki yabancı için on Türk çalışan.
Son dönemde çok sayıda internet sayfası bu şartın kaldırıldığını yazdı. Bakanlığın kendi yayımladığı değerlendirme kriterlerine baktığımızda tablo farklı görünüyor: şart yürürlükte. Kaldırılan bir şey yok; eklenen muafiyetler var. Fark önemli, çünkü şartın kaldırıldığını varsayarak dosya açan işverenin başvurusu reddediliyor.
Kural ne diyor?
Kriterlerdeki ifade açık: istihdam edilmek istenilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Bu sayı, yabancının fiilen çalışacağı işyeri için hesaplanır. Aynı şirketin başka bir şubesindeki çalışan sayısı bu hesaba doğrudan girmez.
Kural yanında iki kriter daha var ve üçü birlikte değerlendiriliyor.
Mali yeterlilik
Bu eşikler 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girdi:
- Yeni kurulan işyerlerinde ödenmiş sermaye en az 500.000 Türk Lirası
- Faaliyette olan işyerlerinde ödenmiş sermaye en az 500.000 Türk Lirası, ya da net satışlar en az 8.000.000 Türk Lirası, ya da ihracat en az 150.000 Amerikan Doları
Üç seçenek birbirinin alternatifidir; birini karşılamak yeterlidir.
Ücret kriteri
Yabancıya ödenecek ücret, yaptığı işe göre brüt asgari ücretin katları olarak belirleniyor:
- Üst düzey yöneticiler ve pilotlar için asgari ücretin beş katı
- Mühendis ve mimarlar için dört katı
- Diğer yöneticiler için üç katı
- Uzmanlık gerektiren işler için iki katı
- Ev hizmetleri ve diğer mesleklerde asgari ücret düzeyinin altında olamaz
3 Ağustos 2026'da ne değişti?
Kriterlerdeki en yeni düzenleme bu tarihte yürürlüğe girdi ve doğrudan Türkiye'de hâlihazırda yaşayan yabancıları ilgilendiriyor. Düzenleme, son üç yılda en az bir yıl Türkiye'de yasal olarak bulunmuş yabancılar adına yapılan yurt içi başvurularında, en fazla üç yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmamasını öngörüyor.
Bu, pek çok küçük işletme için asıl haberdir. Beş Türk çalışanı bulunmayan ve sermaye eşiğini karşılamayan bir işveren, Türkiye'de bir yıldır yasal olarak bulunan bir yabancıyı üç kişiye kadar bu yolla istihdam edebiliyor. Dikkat edilecek nokta şudur: başvurunun yurt içinden yapılması ve yabancının geçmiş bir yıllık yasal bulunuşunu belgeleyebilmesi gerekiyor.
Diğer muafiyetler
Kriterlerde istihdam şartının uygulanmadığı başka haller de sayılıyor:
- Son yıl net satış tutarı 50.000.000 Türk Lirası veya daha fazla olan işyerinde, beş yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaz
- Bilişim şirketlerinde yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem ağ ve güvenlik uzmanlıklarında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
- Bilişim dışı sektörlerdeki bilişim pozisyonlarında en fazla iki yabancı ile sınırlı olmak üzere aynı muafiyet uygulanır
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü hâlinde Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
- Turizm işletmelerinde en az on Türk vatandaşı çalıştırılması hâlinde istihdam kriteri uygulanmaz
- Kamu kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren sağlık işlerinde istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
Dosya kurulurken sık yapılan hata
En yaygın hata sıralamayı yanlış kurmak. İşverenler önce yabancıyla anlaşıyor, sonra kriterlere bakıyor. Doğru sıra tersi: hangi muafiyetin size uyduğunu belirlemek, o muafiyetin istediği belgeyi toplamak, sonra başvuru takvimini kurmak.
İkinci hata belge zinciri. Diploma, sözleşme ve sabıka kaydı gibi yurt dışından gelen belgeler için apostil veya konsolosluk tasdiki ve yeminli tercüme gerekir. Bu zincir başvuru gününde kurulamaz; haftalar alabilir.
Mevzuat ve idari uygulamalar değişebilir. Kriterler Bakanlık tarafından zaman zaman güncelleniyor; dosyanızı açmadan önce başvuru tarihinde yürürlükte olan metni birlikte kontrol etmek gerekiyor.
Mevzuat dayanağı
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği; Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri (genel kriterler 01.10.2024, mali yeterlilik eşikleri 01.01.2025, bazı muafiyetler 11.03.2026 ve 03.08.2026 tarihlerinde yürürlüğe girmiştir).
Mevzuat ve idari uygulamalar değişebilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özgü değerlendirme için görüşme gerekir.