Çalışma İzninde Beş Türk Çalışan Şartı Kaldırıldı mı?

Yayın tarihi: 24 Eylül 2026 · Okuma süresi yaklaşık 9 dakika

Türkiye'de yabancı personel çalıştırmak isteyen bir işveren önce tek bir sayıyla tanışır: beş. Bilanço esası usulüne tabi işyerlerinde, istihdam edilmek istenen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Bir yabancı için beş, iki yabancı için on Türk çalışan.

Son dönemde çok sayıda internet sayfası bu şartın kaldırıldığını yazdı. Bakanlığın kendi yayımladığı değerlendirme kriterlerine baktığımızda tablo farklı görünüyor: şart yürürlükte. Kaldırılan bir şey yok; eklenen muafiyetler var. Fark önemli, çünkü şartın kaldırıldığını varsayarak dosya açan işverenin başvurusu reddediliyor.

Kural ne diyor?

Kriterlerdeki ifade açık: istihdam edilmek istenilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdamı esastır. Bu sayı, yabancının fiilen çalışacağı işyeri için hesaplanır. Aynı şirketin başka bir şubesindeki çalışan sayısı bu hesaba doğrudan girmez.

Kural yanında iki kriter daha var ve üçü birlikte değerlendiriliyor.

Mali yeterlilik

Bu eşikler 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girdi:

• Yeni kurulan işyerlerinde ödenmiş sermaye en az 500.000 Türk Lirası
• Faaliyette olan işyerlerinde ödenmiş sermaye en az 500.000 Türk Lirası, ya da net satışlar en az 8.000.000 Türk Lirası, ya da ihracat en az 150.000 Amerikan Doları

Üç seçenek birbirinin alternatifidir; birini karşılamak yeterlidir.

Ücret kriteri

Yabancıya ödenecek ücret, yaptığı işe göre brüt asgari ücretin katları olarak belirleniyor:

• Üst düzey yöneticiler ve pilotlar için asgari ücretin beş katı
• Mühendis ve mimarlar için dört katı
• Diğer yöneticiler için üç katı
• Uzmanlık gerektiren işler için iki katı
• Ev hizmetleri ve diğer mesleklerde asgari ücret düzeyinin altında olamaz

3 Ağustos 2026'da ne değişti?

Bu tarihte kriterlere iki ayrı muafiyet eklendi ve ikisi de Türkiye'de hâlihazırda yaşayan yabancıları ilgilendiriyor. Bu bölüm 8 Kasım 2026'da Bakanlığın güncel kriter metnine göre yeniden kontrol edildi.

Bir yıl yasal kalış: üç yabancıya kadar

Birinci düzenleme, son üç yılda en az bir yıl Türkiye'de yasal olarak bulunmuş yabancılar adına yapılan yurt içi başvurularında, en fazla üç yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmamasını öngörüyor.

Bu, pek çok küçük işletme için asıl haberdir. Beş Türk çalışanı bulunmayan ve sermaye eşiğini karşılamayan bir işveren, Türkiye'de bir yıldır yasal olarak bulunan bir yabancıyı üç kişiye kadar bu yolla istihdam edebiliyor. Dikkat edilecek nokta şudur: başvurunun yurt içinden yapılması ve yabancının geçmiş bir yıllık yasal bulunuşunu belgeleyebilmesi gerekiyor.

Sekiz yıl ikamet: üç kriter birden kalkar

İkinci düzenleme daha geniş kapsamlıdır. Türkiye'de en az sekiz yıl çalışma izni, kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ya da insan ticareti mağduru ikamet izniyle bulunmuş yabancı için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin üçü de uygulanmaz. Bu muafiyette yabancı sayısı sınırı yoktur ve kriter metninde yurt içi ya da yurt dışı başvuru ayrımı yapılmaz. Bir yıllık muafiyetle farkı burada: o düzenleme ücret kriterini kaldırmıyor ve üç yabancıyla sınırlı.

Sekiz yılı kim, nasıl gösterir

Kriterler, muafiyetten yararlanan yabancının durumunu kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış belgelerle kanıtlamasını zorunlu tutar. Geçmiş izin dönemlerinin arasında boşluk olup olmadığı bu yüzden başvurudan önce kontrol edilmelidir.

Muafiyet izin garantisi değildir

Kriterlerin açık hükmüne göre muafiyet kapsamında olmak çalışma izni verilmesi için mutlak hak sağlamaz. Bakanlık başvuruyu yine değerlendirir.

Diğer muafiyetler

Kriterlerde istihdam şartının uygulanmadığı başka haller de sayılıyor:

• Son yıl net satış tutarı 50.000.000 Türk Lirası veya daha fazla olan işyerinde, beş yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaz
• Bilişim şirketlerinde yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem ağ ve güvenlik uzmanlıklarında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
• Bilişim dışı sektörlerdeki bilişim pozisyonlarında en fazla iki yabancı ile sınırlı olmak üzere aynı muafiyet uygulanır
• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü hâlinde Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz
• Turizm işletmelerinde en az on Türk vatandaşı çalıştırılması hâlinde istihdam kriteri uygulanmaz
• Kamu kurumlarında mesleki yeterlilik gerektiren sağlık işlerinde istihdam, ücret ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz

Kişiye bağlı muafiyetler: kriterlerin hiç aranmadığı yabancılar

Yukarıdaki muafiyetler işyerinin ya da sektörün özelliğine bağlıydı. Kriterlerde bir de yabancının kendi durumuna bağlı bir liste var. Bu listedeki yabancılar adına yapılan başvurularda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin üçü de uygulanmaz:

• Annesi, babası ya da çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar
• İnsani ikamet izni verilmiş yabancılar
• İnsan ticareti mağduru olarak ikamet izni verilmiş ya da mağdur destek programından yararlanan yabancılar
• Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahipleri
• Uzun dönem ikamet izni verilmiş yabancılar
• En az üç yıl süreyle Türk vatandaşı ile evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar
• Türkiye'de en az sekiz yıl yukarıda sayılan izin türleriyle bulunmuş yabancılar (3 Ağustos 2026'dan beri)
• İçişleri ya da Dışişleri Bakanlığı tarafından Türk soylu olduğu bildirilen ve Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler dışında çalışacak yabancılar
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları

İşveren açısından anlamı şu: çalıştırmak istediğiniz kişi bu gruplardan birindeyse beş Türk çalışan, sermaye ve ücret katsayısı soruları dosyanızı belirlemez. Bu yüzden dosyaya başlamadan önce ilk bakılacak şey işyerinin kriterleri değil, yabancının statüsüdür. Her durumda yabancının bu statüyü kamu kurumlarından alınmış belgelerle kanıtlaması gerekir.

Dosya kurulurken sık yapılan hata

En yaygın hata sıralamayı yanlış kurmak. İşverenler önce yabancıyla anlaşıyor, sonra kriterlere bakıyor. Doğru sıra tersi: hangi muafiyetin size uyduğunu belirlemek, o muafiyetin istediği belgeyi toplamak, sonra başvuru takvimini kurmak.

İkinci hata belge zinciri. Diploma, sözleşme ve sabıka kaydı gibi yurt dışından gelen belgeler için apostil veya konsolosluk tasdiki ve yeminli tercüme gerekir. Bu zincir başvuru gününde kurulamaz; haftalar alabilir.

Mevzuat ve idari uygulamalar değişebilir. Kriterler Bakanlık tarafından zaman zaman güncelleniyor; dosyanızı açmadan önce başvuru tarihinde yürürlükte olan metni birlikte kontrol etmek gerekiyor.