Yurt Dışında Boşandım, Türkiye'de Nasıl Geçerli Olur?

Yayın tarihi: 5 Kasım 2026 · Okuma süresi yaklaşık 12 dakika

Kısa cevap

Yabancı bir mahkemenin verdiği boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden sonuç doğurmaz; tanınmadığı sürece kişi nüfus kaydında evli görünür ve yeniden evlenemez. İki yol vardır: 2018'den beri işleyen idarî tescil yolu ve klasik tanıma davası. İdarî yol daha hızlıdır ama her dosyaya uygun değildir. Son güncelleme: 5 Kasım 2026.

Bu konuda internetteki bilgi iki yönden birden hatalı. Bazı kaynaklar nüfus yoluna tek eşin başvurmasının yettiğini yazıyor, bazıları ise iki eşin aynı anda gitmesinin şart olduğunu. İkisi de doğru değil. Aşağıda kuralı yönetmelik metnine dayanarak veriyoruz.

Tanınmazsa ne olur

Sonuçlar pratik ve ağır. Türk nüfus kaydında evlilik devam ediyor görünür. Türkiye'de yeniden evlenmek mümkün olmaz, çünkü kayıt kişiyi evli gösterir. Miras ve mal rejimi bakımından da belirsizlik doğar. Yurt dışındaki kararın kesinleşmiş olması bu sonucu değiştirmez; Türk hukuku açısından kararın Türkiye'de tanınması gerekir.

Birinci yol: nüfusa doğrudan tescil

Bu yol 2017 yılında Nüfus Hizmetleri Kanunu'na eklenen bir maddeyle geldi ve usulü 2018 tarihli bir yönetmelikle belirlendi. Mahkemeye gitmeden, idarî başvuruyla kararın aile kütüğüne işlenmesini sağlar.

Hangi kararlar için kullanılabilir

Kapsam dardır ve yalnızca dört konuyu içerir: boşanma, evliliğin butlanı, evliliğin iptali ve evliliğin mevcut olup olmadığının tespiti. Kararın verildiği ülke hukukuna göre usulen kesinleşmiş olması ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir.

Başvuruyu kim yapar

Kural, tarafların ikisinin de başvurmasıdır. Başvuru bizzat, kanuni temsilci ya da vekâletname verilmiş bir temsilci aracılığıyla yapılabilir.

Doksan gün kuralı yanlış anlaşılıyor

Tarafların aynı anda, yan yana bulunması zorunlu değildir. Farklı tarihlerde de başvurabilirler; tek şart, iki başvuru arasındaki sürenin doksan günü geçmemesidir. Bu doksan gün tüm sürecin süresi değildir; yalnızca iki başvuru arasındaki azamî aralıktır. Eksik belgelerin tamamlanması için tanınan süre de doksan gündür ve bu da ayrı bir süredir.

Tek başına başvurulabilen hâller

Taraflardan biri ölmüş ya da yabancı ise, Türk vatandaşı olan diğer taraf tek başına başvurabilir. Tescil talebinden önce taraflardan biri ölmüşse hukuki yararı bulunanlar da başvurabilir. Bunun dışında, eşlerden biri başvurmaktan kaçınıyorsa idarî yol işlemez ve mahkemeye gitmek gerekir.

Nereye başvurulur

Yurt dışındaysanız kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine başvurursunuz. Türkiye'deyseniz taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne. Türkiye'de yerleşim yeriniz yoksa herhangi bir nüfus müdürlüğü değil, yönetmelikte sayılan on sekiz ilden biri yetkilidir.

İstenen belgeler

• Başvuru formu
• Usulüne uygun onaylanmış kararın aslı ve onaylı Türkçe metni
• Kararda kesinleşme şerhi yoksa kesinleştiğine dair belge ve onaylı Türkçe metni
• Kimlik ya da pasaport fotokopileri
• Temsilciyle başvuruda noter düzenlemeli fotoğrafıçeren özel vekâletname
• Taraflardan biri ölmüşse usulüne uygun onaylanmış ölüm belgesi

Ayrıca Türkiye'de aynı konuda açılmış ve devam eden ya da kesin hükme bağlanmış bir dava bulunup bulunmadığı sorulur. Belgelerin onay zinciri ülkeden ülkeye değişir; apostil ve konsolosluk tasdiki ayrımını başka bir yazımızda ele aldık.

Kararı kim verir

Dış temsilciliklerde ve belirlenen il müdürlüklerinde bir başvuru inceleme komisyonu kurulur. İl müdürlüklerinde komisyon vali yardımcısı başkanlığında toplanır ve içinde hukuk formasyonuna sahip bir kamu görevlisi bulunur. Kararlar oy çokluğuyla alınır. Komisyon gündem olması hâlinde en geç on beş gün içinde toplanır ve tescil kararları yedi gün içinde aile kütüğüne işlenir.

İkinci yol: tanıma davası

İdarî yol zorunlu değildir; tanıma davasının ön şartı da değildir. Seçimlik iki yoldan biridir ve idarî başvuru reddedilirse yine mahkemeye gidilebilir.

Tanıma mı, tenfiz mi

Boşanma kararı için tanıma yeterlidir. Tenfiz, yabancı kararın Türkiye'de icra edilebilmesi için gerekir; boşanma hükmü ise icra gerektirmeyen, doğrudan sonuç doğuran bir hükümdür. Yargıtay, ilk derece kararından tenfiz ibaresini çıkararak bu ayrımı vurgulamıştır.

Karşılıklılık tanımada aranmaz

Sık yapılan bir hata daha: karşılıklılık şartının her hâlde arandığı sanılır. Kanun, tanımada karşılıklılığa ilişkin bendin uygulanmayacağını açıkça söyler. Karşılıklılık yalnızca tenfizde aranır.

Tenfiz hangi hâllerde gerekir

Kararın içinde icra edilebilir hükümler varsa durum değişir. Nafaka ve tazminat gibi hükümlerin Türkiye'de icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir ve o aşamada karşılıklılık şartı aranır. Boşanma hükmünün tanınması ile içindeki para alacaklarının tenfizi birbirinden bağımsız taleplerdir.

Aranan diğer şartlar

Kararın bir mahkeme tarafından ve hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş, verildiği devlet kanunlarına göre kesinleşmiş olması gerekir. Ayrıca hüküm Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemeli, kamu düzenine açıkça aykırı olmamalı ve karşı tarafın savunma hakkı ihlal edilmemiş olmalıdır.

Görevli ve yetkili mahkeme

Boşanmaya ilişkin tanıma taleplerinde görevli mahkeme aile mahkemesidir. Yetki, davalının Türkiye'deki yerleşim yeri mahkemesine aittir; yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer mahkemesine. Türkiye'de ikametgâhı bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir.

İdarî yolun kapsamadığı konular

Bu, karar verirken en çok önem taşıyan ayrıntı. Komisyon kararı yalnızca boşanma, butlan, iptal ve evliliğin varlığı yönünden sonuç doğurur. Kararın içindeki velayet, iştirak nafakası, çocukla kişisel ilişki, mal rejimi ve tazminat hükümleri bakımından tescil sonuç doğurmaz. Bu hükümlerin Türkiye'de uygulanmasını istiyorsanız mahkeme yolu gerekir.

İdarî başvurunun reddedildiği diğer hâller

Türkiye'de aynı konuda açılmış ve devam eden ya da reddedilmiş bir dava varsa başvuru reddedilir. Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa gerekçeli olarak reddedilir. Eksik belgeler doksan gün içinde tamamlanmazsa başvuru sonuçsuz kalır.

Süre sınırı var mı

Tanıma ve tenfiz için kanunda ayrı bir dava açma süresi öngörülmemiştir. Yani yıllar önce verilmiş bir kararı bugün de tanıtabilirsiniz. Buna karşılık beklemek pratikte zarar verir: bu arada yapılan işlemler evli görünen kayıt üzerinden yürüdüğü için sonradan düzeltilmesi gereken bir yığın kayıt oluşur.

Sık yapılan hatalar

• Yurt dışındaki kararın Türkiye'de kendiliğinden geçerli olduğunu sanmak
• Nüfus yoluna tek eşin başvurmasının her hâlde yettiğini düşünmek
• İki eşin aynı gün birlikte gitmesinin zorunlu olduğunu sanmak
• Doksan günü tüm sürecin süresi zannetmek
• Velayet ve nafaka hükümlerinin de nüfusa işleneceğini varsaymak
• Boşanma için tenfiz davası açmak
• Kesinleşme şerhi olmayan kararla başvurmak

Bu süreçte ne yapıyoruz

İlk işimiz dosyanızın hangi yola uygun olduğunu belirlemek: kararın içeriği, karşı tarafın tutumu ve Türkiye'de açılmış bir dava olup olmadığı bu seçimi değiştiriyor. İdarî yola uygunsa belge zincirini ve onayları hazırlıyor, iki başvuru arasındaki doksan günlük sınırı takvime işliyoruz. Dava yolu gerekiyorsa dosyayı bu yönde düzenliyor ve avukat ile çalışılması gereken noktayı baştan söylüyoruz. İlk görüşme ücretsizdir; görüşme sonunda belge listesini ve ücreti yazılı veririz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve dosyanıza özel hukuki görüş yerine geçmez. Dava açılması gereken hâllerde temsil yetkisi avukatlara aittir; biz belge hazırlığı ve idarî başvuru sürecinde yanınızdayız.