Yabancılar İçin Çalışma İzni Nasıl Alınır, Başvuruyu Kim Yapar?

Yayın tarihi: 30 Ekim 2026 · Okuma süresi yaklaşık 11 dakika

Kısa cevap

Türkiye içinden yapılan başvuruyu işveren yapar ve bunun için yabancının başvuru tarihinde geçerli ve en az altı ay süreli ikamet izni bulunması gerekir. Yurt dışından yapılan başvuru iki aşamalıdır: yabancı önce Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar, işveren aldığı referans numarasıyla otuz gün içinde dosyayı tamamlar. Usulüne uygun ve eksiksiz başvuru otuz gün içinde sonuçlandırılır. Son güncelleme: 30 Ekim 2026.

Bu yazı başvurunun nasıl yapıldığını anlatıyor. Hangi sebeplerle reddedildiğini, uzatmanın zamanlamasını ve işyeri başına aranan Türk çalışan ölçütünü ayrı yazılarda ele aldık; burada tekrarlamıyoruz.

Başvuruyu kim, nereye yapar

Başvurular Türkiye'de doğrudan Bakanlığa, yurt dışında ise yabancının vatandaşı olduğu ya da yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk dış temsilciliğine yapılır; temsilcilik dosyayı Bakanlığa iletir. Yetkili aracı kurumlar da başvuru yapabilir.

Sistem: e-İzin

Başvurular elektronik ortamda, e-Devlet üzerinden e-İzin sistemiyle yapılır. Uzatma başvurusu da aynı sistemden yürütülür. İşverenin elektronik tebligat adresi bulunması zorunludur; bu adres yoksa dosya açılamaz.

İşyeri kaydı ve yetkilendirme

e-İzin'de işyeri kaydını sosyal güvenlik bildirge kullanıcısı oluşturur ve sınırsız sayıda kişi yetkilendirilebilir. Belgeler sisteme yüklenir; her belgenin en çok iki megabayt büyüklüğünde pdf olması istenir.

Yurt içi başvurusu

Yurt içinde başvuruyu işveren yapar. Aranan şart nettir: yabancının başvuru tarihinde geçerli ve en az altı ay süreli ikamet izni olmalıdır. Yönetmelikte sayılan belirli yabancılar bu şarttan muaftır ve ikamet izni olmaksızın başvurabilir.

Yurt dışı başvurusu: iki aşama

Yurt dışından gelecek yabancı için süreç önce yabancının kendisinde başlar. Yabancı, bizzat Türk dış temsilciliğine çalışma vizesi başvurusu yapar ve on altı haneli bir referans numarası alır. Türkiye'deki işveren bu numarayla e-Devlet üzerinden başvuruyu tamamlar.

Otuz günlük pencere

İşveren, çalışma vizesi başvurusundan itibaren otuz gün içinde referans numarasını girip belgeleri yükleyerek başvuruyu onaylar. Burada bir yaygın hata var: pek çok kaynak bu süreyi on iş günü olarak yazıyor. On iş günü, yürürlükten kalkmış olan 4817 sayılı Kanun dönemine ait bir kuraldir; güncel yönetmelik ve tebliğ otuz gün der.

İşverensiz başvuru

İşverene bağlı olmayan bağımsız yurt dışı başvurularında başvurunun Türk dış temsilciliğine yapılması zorunludur ve belgeleri temsilcilik yükler.

Değerlendirmede neye bakılır

Ölçütleri Genel Müdürlük belirler. Yayımlanan ölçüt metninde başlıklar şunlardır.

• İşyerinde Türk vatandaşı istihdamına ilişkin oran ölçütü
• Mali yeterlilik: ödenmiş sermaye; faal işletmelerde sermaye yerine net satış ya da ihracat alternatifi
• Yabancıya ödenecek ücretin görev kategorisine göre kademelendirilmesi
• Sektör ve meslek bazında ayrı ölçütler
• Yabancı şirket ortakları için sermaye, ortaklık oranı ve istihdam ölçütleri
• Bazı yabancı kategorileri için ölçütlerden muafiyet

Rakamları burada vermiyoruz, çünkü bu ölçütler dönemsel olarak güncelleniyor; metnin büyük bölümü 2024 sonunda yürürlüğe girdi ve 2026 içinde iki kez değişiklik gördü. Görüşmede güncel metinden birlikte kontrol ediyoruz.

Muaf kategoride olmak izni garanti etmez

Ölçüt metni bunu kendi içinde açıkça yazıyor: muafiyet kapsamında bulunmak, iznin verileceği anlamına gelmez. Doğrudan yabancı yatırım şartını sağlayan işletmelerde ilk kilit yabancı personel için istihdam oranının uygulanmaması da benzer bir istisnadır, bir taahhüt değil.

Süreler

Başvuru takvimi üç sayı üzerine kuruludur ve üçü de otuz gündür.

Değerlendirme süresi

Usulüne uygun ve eksiksiz başvuru otuz gün içinde sonuçlandırılır. Süre, başvurunun yapıldığı ya da istenen bilginin sisteme yüklendiği tarihten işler.

Eksik belge süresi

Belge eksiği bulunursa değerlendirme ertelenir ve tamamlama için verilen süre otuz günü aşamaz. Resmî makamca belgelenen mücbir sebep dışında bu süre uzamaz; sonunda hâlâ eksik olan başvuru reddedilir. Görüş sorulan kurumların cevap süresi ise on beş gündür ve Bakanlık on beş güne kadar ek süre verebilir.

İzin kaç yıl için verilir

İlk başvuruda en çok bir yıl verilir ve izin belirli iş ile işverene bağlanır; süre, iş ya da hizmet sözleşmesinin süresini aşamaz. Aynı işverene bağlı ilk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıl verilebilir. Uzun dönem ikamet izni bulunanlar ile en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olanlar süresiz çalışma izni için başvurabilir.

Pasaport payı

Çalışma izni, pasaport ya da seyahat belgesinin geçerlilik süresinden en az altmış gün kısa düzenlenir. Pasaportun yenilenme tarihi bu yüzden izin takvimini doğrudan etkiler.

İşe başlama süresi

Yurt dışı başvurularında yurda giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ve her hâlde iznin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde işe başlanması gerekir; yurt içi başvurularında süre bir aydır.

Çalışma izni ile ikamet izni ilişkisi

Geçerli çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti ikamet izni sayılır. Tersi geçerli değildir: mülteci ve ikincil koruma statüsü dışındaki bir sebeple alınan ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Aile ikamet izniyle Türkiye'de bulunan bir yabancının çalışması için ayrıca çalışma izni gerekir.

Uluslararası koruma başvuru sahipleri, şartlı mülteciler ve geçici koruma kapsamındakiler için bu ikamet izni sayılma kuralı uygulanmaz.

Muafiyet ve belgenin adı

Kanun, muaf yabancıların ancak çalışma izni muafiyeti aldıktan sonra çalışabileceğini düzenler. Muafiyet süresi, çalışma izni ve ikamet izni sürelerine sayılmaz ve muafiyette süre uzatma yapılamaz.

Güncel belge adları

Bakanlığın yayımladığı belge listesinde üç ayrı ad geçiyor: üç ay ve üzeri muafiyetler için çalışma izni muafiyeti belgesi, üç aydan kısa muafiyetler için muafiyeti gösterir belge, mevsimlik tarım ve hayvancılık ile belirli hâller için muafiyet bilgi formu.

Eski adın hâlâ dolaşması

İnternette ve bazi resmî metinlerde çalışma izni muafiyet teyit belgesi adı geçiyor. Bu ad, yürürlükten kalkmış 4817 sayılı Kanun dönemine aittir ve Bakanlığın güncel belge listesinde yer almıyor. Yabancılar Kanunu hâlâ bu adla atıf yaptığı için karışıklık sürüyor; dosya açarken güncel ad esas alınmalıdır.

Muafiyet başvurusunu kim yapar

Muafiyet başvurusunu yabancı bizzat yapar; işveren yapamaz. Muafiyet geçerli olduğu sürece ikamet izni yerine geçer ve çoklu giriş çıkış sağlar, ancak aile bireylerine ikamet hakkı vermez.

İzinsiz çalışmanın sonucu

Çalışma izni işe başlamadan önce alınmalıdır. İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı ve işvereni hakkında idari para cezası uygulanır ve yabancı, sınır dışı işlemleri için İçişleri Bakanlığına bildirilir. Ceza tutarları her yıl güncellendiği için burada rakam vermiyoruz.

Ayrıca kanunla Türk vatandaşlarına hasredilmiş mesleklerde yabancıya izin verilemez. Bakanlığın bilgilendirmesinde bu meslekler yasal dayanaklarıyla listelenmiştir.

Bildirim yükümlülüğü

İşveren, işe başlama ve ayrılma ile iznin iptalini gerektiren olayları on beş gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır. Bildirilmeyen ayrılış, sonraki başvurularda işverenin dosyasını ağırlaştırır.

Başvuru reddedilirse

Ret ve iptal kararları tebligat hukukuna göre işverene ya da yabancıya tebliğ edilir. Tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilir; itiraz sistem üzerinden gerekçe ve belgelerle yapılır. İtirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açıktır. Ret, yeni başvuruya engel değildir: ret sebebi olan eksiklik giderilerek yeniden başvurulabilir.

Sık yapılan hatalar

• İkamet izni olan yabancının çalışabileceğini sanmak
• Yurt dışı başvurusunda işverenin süresini on iş günü sanmak; süre otuz gündür
• Yurt içi başvuru için altı aylık ikamet izni şartını atlamak
• Pasaport geçerliliğine altmış günlük pay bırakmamak
• İşe başlama süresini kaçırmak
• Muafiyet başvurusunu işverene yaptırmaya çalışmak
• Ret sonrası otuz günlük itiraz süresini bekleyerek geçirmek

Bu süreçte ne yapıyoruz

İşveren ve yabancı tarafındaki şartları başvurudan önce güncel ölçüt metninden kontrol ediyor, dosyanın yurt içi mi yurt dışı rotasından mı gitmesi gerektiğini belirliyoruz. Referans numarası alındığı gün otuz günlük pencereyi takvime işliyor, eksik belge bildirimi geldiğinde süreyi boş geçirmeden tamamlıyoruz. Birden fazla yabancı çalıştıran işyerlerinde bitiş tarihlerini kişi bazında tutuyoruz. İlk görüşme ücretsizdir; görüşme sonunda belge listesini ve ücreti yazılı veririz.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve dosyanıza özel hukuki görüş yerine geçmez. Değerlendirme ölçütleri Genel Müdürlükçe dönemsel olarak güncellendiği için başvurudan önce güncel metnin teyit edilmesi gerekir.