Yayın tarihi: 14 Eylül 2026 · Okuma süresi yaklaşık 8 dakika
Türk hukukunda yabancı yatırımcı, kural olarak Türk vatandaşı yatırımcıyla eşit muameleye tabidir. Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu bu ilkeyi açıkça koyar. Dolayısıyla sorunun kısa cevabı nettir: evet, yabancı uyruklu bir kişi Türkiye'de şahıs işletmesi de kurabilir, limited veya anonim şirket de. Asıl mesele, hangisinin kişinin Türkiye'deki statüsüne ve ticari hedefine uyduğudur.
Üç yapı, üç farklı sonuç
Şahıs işletmesi (gerçek kişi ticari işletmesi)
Tüzel kişilik yoktur; işletme, sahibinin kendisidir. Kuruluşu en hızlı ve en az maliyetli yoldur, sermaye şartı aranmaz. Buna karşılık sorumluluk sınırsızdır: işletmenin borçlarından kişi tüm malvarlığıyla sorumlu olur. Vergilendirme gelir vergisi üzerinden ve artan oranlı yapılır.
Limited şirket
Yabancı yatırımcıların en çok tercih ettiği yapıdır. Tüzel kişiliği vardır, ortakların sorumluluğu koydukları sermaye payıyla sınırlıdır. Tek ortakla kurulabilir. Şirketi temsile yetkili en az bir müdür bulunması zorunludur ve bu müdür ortaklardan biri olabilir.
Anonim şirket
Daha kurumsal bir yapıdır; pay devri kolaydır, halka açılma ve büyük ölçekli ortaklıklar için elverişlidir. Kuruluş ve işletme yükümlülükleri limited şirkete göre daha ağırdır.
Kritik nokta: şirket kurmak çalışma izni vermez
Uygulamada en pahalıya mal olan yanlış anlama budur. Şirket kurmak ya da bir şirkete ortak olmak, tek başına Türkiye'de çalışma hakkı doğurmaz. Yabancı bir kişi:
- Limited şirkette müdür ya da anonim şirkette yönetim kurulu üyesi olarak fiilen görev yapacaksa çalışma izni alması gerekir.
- Yalnızca sermaye koyan, yönetimde görev almayan ortak konumundaysa çalışma izni gerekmeyebilir; bu ayrım şirketin temsil yetkisi yapısına göre değerlendirilir.
- Şahıs işletmesinde ise işletme sahibi, işi bizzat yürüten kişidir. Bu yüzden şahıs işletmesi yolu, çalışma izni bakımından limited şirket yoluna göre daha dar bir zemindir.
Bu nedenle Türkiye'de hem iş kurmak hem de çalışma izniyle ikamet etmek isteyen yabancılar için pratikte en işlevsel yapı genellikle limited şirkettir. Çalışma izni başvurusunun nasıl değerlendirildiği ve ret gerekçeleri için çalışma izni başvurusu neden reddedilir yazımıza bakabilirsiniz.
Kuruluş adımları
- 1
Vergi kimlik numarası
Yabancı ortak ve müdürler için potansiyel vergi kimlik numarası alınır. Yabancı kimlik numarası olanlar bu numarayı kullanır.
- 2
Belgelerin tercümesi
Pasaportun noter onaylı tercümesi zorunludur. Yurt dışındaki bir tüzel kişi ortak olacaksa faaliyet belgesi ve yetkili organ kararı apostilli ve noter onaylı tercümeli olmalıdır.
- 3
MERSİS başvurusu ve ana sözleşme
Şirket ana sözleşmesi MERSİS üzerinden hazırlanır; faaliyet konusu ve temsil yetkisi burada netleşir.
- 4
Noter işlemleri
İmza beyannamesi düzenlenir. Yabancı taraf Türkçe bilmiyorsa noter huzurunda yeminli tercüman bulunması zorunludur.
- 5
Ticaret sicil tescili
Dosya ilgili ticaret sicil müdürlüğüne sunulur; tescil ve ilanla şirket tüzel kişilik kazanır.
- 6
Vergi dairesi, muhasebe ve varsa çalışma izni
Mükellefiyet açılır, defter tasdikleri yapılır; yönetimde görev alacak yabancı için çalışma izni başvurusu bu aşamada planlanır.
Asgari sermaye tutarları, harçlar ve noter ücretleri her yıl güncellendiği için bu sayfada rakam vermiyoruz. Yapınıza özgü güncel maliyeti görüşmede birlikte hesaplıyoruz.
Şube ve irtibat bürosu ile karıştırmayın
Yurt dışında hâlihazırda bir şirketi olan yatırımcılar için Türkiye'de üç ayrı seçenek vardır: yeni bir şirket kurmak, mevcut şirketin şubesini açmak veya ticari faaliyet yapmayan bir irtibat bürosu kurmak. Üçünün vergisel ve hukuki sonuçları birbirinden çok farklıdır; ayrıntılı karşılaştırma için irtibat bürosu, şube ve şirket farkı yazımız hazırdır.
Hangi yapıyı seçmeli?
- Küçük ölçekli, tek kişilik, düşük riskli faaliyet ve kişinin zaten geçerli bir ikamet/çalışma statüsü varsa: şahıs işletmesi hızlı bir başlangıç olabilir.
- Çalışma izni üzerinden Türkiye'de ikamet hedefi varsa: limited şirket, müdürlük yapısıyla birlikte kurgulanmalıdır.
- Çok ortaklı, yatırım alacak veya pay devri planlanan yapı: anonim şirket değerlendirilmelidir.
- Sadece pazar araştırması ve temsil: irtibat bürosu yeterli olabilir; ticari gelir elde edilemeyeceği unutulmamalıdır.
Yapı seçimi, kuruluş belgelerinin tercümesi ve tescil sürecinin tamamı için yabancı şirket kuruluşu danışmanlığı sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Mevzuat dayanağı
4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'nun eşit muamele ilkesine ilişkin hükümleri; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun şirket türlerine ilişkin hükümleri; 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'nun çalışma iznine ilişkin hükümleri; Ticaret Sicili Yönetmeliği.
Mevzuat ve idari uygulamalar değişebilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; dosyanıza özgü değerlendirme için görüşme gerekir.