Yabancılarla Resmî Evlilik İşlemleri Danışmanlığı

Türkiye'de bir yabancı ile evlenmek isteyen çiftlerin, evlendirme dairesine sunulacak belgeleri kendi ülke mevzuatına ve Türk mevzuatına uygun biçimde temin etmesi gerekir. Bunların başında, yabancının bekâr olduğunu ve evlenmesine engel bulunmadığını gösteren evlenme ehliyet belgesi gelir.

Evrak hazırlığından sonra nikâh gününde tercüman bulunması zorunludur; evlilik ise tek başına vatandaşlık sağlamaz, kendi şartları vardır. Devamında genellikle şu adımlar gelir: nikâhta tercümanlık, apostil ve konsolosluk tasdiki ve Türk vatandaşlığı danışmanlığı.

Yurt dışından alınan belgelerin apostil şerhi veya konsolosluk tasdiki taşıması ve yeminli tercümesinin yaptırılması zorunludur. BKT olarak belge listesini uyruğunuza göre çıkarıyor, apostil ve tercüme sürecini yürütüyor, nikâh töreninde tercüman ihtiyacınızı da karşılıyoruz.

Kimler için?

• Türk vatandaşı ile evlenecek yabancı uyruklu kişiler
• Türkiye'de birbirleriyle evlenmek isteyen iki yabancı
• Yurt dışında yapılmış evliliğini Türkiye'de tescil ettirecek çiftler
• Aile ikamet izni başvurusu öncesi evlilik işlemlerini tamamlayacak olanlar
• Vatandaşlık başvurusu için evlilik dosyasını hazırlayan çiftler
• Nikâh töreninde yeminli tercüman ihtiyacı olan çiftler

Başvuru nereye yapılır?

Evlenme başvurusu, taraflardan birinin oturduğu yerdeki evlendirme memurluğuna ikisinin birlikte gitmesiyle yapılır. Eşlerden biri yabancı olduğunda burada önemli bir ayrıntı var: muhtar bu nikâhı kıyamaz. Evlendirme Yönetmeliği, eşlerden birinin yabancı olması hâlinde yetkiyi yalnızca belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürlerine veriyor.

Yerleşim yeri köy olan ve yabancıyla evlenecek Türk vatandaşları da bu yüzden köy muhtarlığına değil, yerleşim yerlerinin belediye evlendirme memurluğuna ya da o yerin nüfus müdürlüğüne başvuruyor. Yanlış makama gidip gün kaybeden çift sayısı az değil.

Başvurunun kendisi vekâletle yapılabiliyor; bunun için özel vekâletname düzenlenmesi gerekiyor. Ancak nikâh vekâletle kıyılamıyor — tören sırasında iki tarafın da bizzat bulunması zorunlu.

Gerekli belgeler

Aşağıdaki liste tipik bir dosya içindir. Uyruğunuza, başvuru türüne ve ilgili idarenin uygulamasına göre ek belge istenebilir; kesin liste ön görüşmede size yazılı olarak verilir.

• Yabancının pasaportu ve noter onaylı tercümesi
• Evlenme ehliyet belgesi (bekârlık belgesi) ve tercümesi
• Doğum belgesi veya nüfus kayıt örneği
• Apostil şerhi veya konsolosluk tasdiki
• Vesikalık fotoğraf ve sağlık raporu
• Boşanmış ise boşanma kararı ve kesinleşme şerhi ile tercümesi
• Evlendirme dairesi başvuru formu

Bekârlık belgesi (evlenme ehliyet belgesi) nereden alınır?

Yabancı tarafın evlenmeye engeli olmadığını gösteren belgeye mevzuatta evlenme ehliyet belgesi deniyor; günlük dilde bekârlık belgesi olarak biliniyor. İki yoldan alınabiliyor: kişinin kendi devletinin yetkili merkezî makamından ya da o devletin Türkiye'deki temsilciliğinden. Yönetmelik ikisini de kabul ediyor; esas olan belgenin uyruğu bulunulan devlet makamlarından bizzat temin edilmesi.

Uygulamada iki nokta dosya iadesine yol açıyor. Birincisi: fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem yapılmıyor — belgenin resmî temsilcilikten alınması gerekiyor. İkincisi: evlenme ehliyet belgesinin aslı evlenme dosyasında saklanıyor, yani memurluğa fotokopi değil asıl nüsha veriliyor.

Yurt dışından gelen belgenin usulüne göre tasdik edilmiş olması isteniyor. Ülkeniz 1961 Lahey Sözleşmesi'ne tarafsa bu apostil şerhiyle sağlanıyor; taraf değilse konsolosluk tasdiki yolu izleniyor. Yabancı dildeki belgenin Türkçe tercümesi de gerekiyor. İlgili sayfalar: apostil ve konsolosluk tasdiki ve noter onaylı tercüme.

Adres için ek belge istenmiyor: yabancıların beyannamede beyan ettiği adres esas alınıyor. İkametgah belgesi arıyorsanız gerek yok.

Evlilik sağlık raporu nereden alınır?

Sağlık raporu olmadan nikâh kıyılamıyor; Evlendirme Yönetmeliği bunu açıkça yazıyor. Rapor birinci basamak sağlık kuruluşundan — aile hekiminizden — ya da resmî veya özel bir sağlık kuruluşundan alınabiliyor.

Hangi tahlillerin isteneceği ise mevzuatta sabit bir liste hâlinde yazmıyor. Yönetmelik usul ve esasları Sağlık Bakanlığı genelgesine bırakıyor; uygulama da İl Hıfzıssıhha Kurulu kararlarına ve belediyelerin talimatlarına göre ilden ile farklılaşıyor. Evlilik öncesi kalıtsal kan hastalıkları (hemoglobinopati) taraması bu kapsamda yürütülen programlardan biri.

Bu yüzden sağlık raporu için size internetten derlenmiş genel bir liste vermiyoruz: nikâhı kıyacak memurluğun o anda hangi tahlilleri istediğini teyit edip yazılı olarak bildiriyoruz. Raporun geçerlilik süresi de mevzuatta düzenlenmemiş, memurluk uygulamasına bağlı — bu yüzden randevu tarihinize yakın almak gerekiyor.

Dosyanın ve belgelerin geçerlilik süresi

Evlenme dosyasının geçerlilik süresi, evlenme ehliyet belgesinin düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay. Bu süre içinde nikâh yapılmazsa dosya işlemden kaldırılıp iptal ediliyor ve süreç baştan kuruluyor.

Nikâh başka bir yerde kıyılacaksa alınan evlenme izin belgesi de verildiği tarihten itibaren 6 ay geçerli. Beyannameye eklenecek vesikalık fotoğrafların son altı ay içinde çekilmiş olması isteniyor.

Buradaki incelik şu: 6 aylık süre nikâh tarihinden değil, bekârlık belgesinin düzenlendiği tarihten sayılıyor. Belgeyi erken alıp diğer evrakı toplarken geciken çiftler süreyi farkında olmadan tüketiyor. Biz dosyayı bu takvime göre sıralayıp bekârlık belgesini en son adımlardan birine bırakıyoruz.

Süreç adım adım

1. 1

   Uyruğa göre liste

   Yabancının uyruğuna ve medeni durumuna göre gerekli belge listesi çıkarılır.

2. 2

   Belge temini

   Ehliyet belgesi ve nüfus kayıtları temin edilir; gerekiyorsa konsolosluk yönlendirmesi yapılır.

3. 3

   Apostil ve tercüme

   Belgelere apostil şerhi alınır, yeminli tercüme ve noter onayı tamamlanır.

4. 4

   Evlendirme dairesi başvurusu

   Dosya evlendirme dairesine sunulur, nikâh randevusu alınır.

5. 5

   Nikâh ve sonrası

   Gerekirse nikâhta yeminli tercüman sağlanır; sonrasında aile ikamet izni yönlendirmesi yapılır.

Nikâhta tercüman bulunması zorunlu mu?

Yabancı taraf Türkçe bilmiyorsa evet. Yönetmelik, evlendirme memurunun Türk devletince tanınmış devletlerin birinci resmî dili olması kaydıyla bu dili bilen tercüman kullanabileceğini, tercümanın ise taraflarca daha önceden tören yerinde bulundurulacağını söylüyor. Yani tercümanı memurluk sağlamıyor, siz getiriyorsunuz.

Mevzuat tercümanın yeminli olmasını şart koşmuyor; buna karşılık birçok evlendirme memurluğu uygulamada yeminli tercüman istiyor. Bu yüzden nikâh randevusu alınırken memurluğun ne istediğini önden teyit ediyoruz. Ayrıntı için: nikâhta tercümanlık.

Nikâhtan sonra hangi işlemler yapılır?

Nikâh işin ortası; sonrasında ayrı ayrı takip edilmesi gereken üç iş başlıyor.

1. 1

   Nüfus kaydı ve aile cüzdanı

   Evlenme, evlendirme memurluğunca 10 gün içinde o yerin nüfus müdürlüğüne bildiriliyor ve aile kütüğüne tescil ediliyor; konsolosluk önünde veya yurt dışında yapılan evliliklerde bu süre 30 gün. Evlenen her çifte bir aile cüzdanı veriliyor.

2. 2

   Aile ikamet izni

   Yabancı eş, Türkiye'de kalmak için aile ikamet iznine başvuruyor. Göç İdaresi'nin açıklamasına göre bu izin her defasında en fazla 3 yıl süreyle düzenlenebiliyor.

3. 3

   Vatandaşlık takvimi

   Evlilik vatandaşlığı doğrudan kazandırmıyor; başvuru için en az üç yıl gerekiyor. Aşağıdaki bölümde şartları var.

Yurt dışında yapılmış bir evliliğin Türkiye'de sonuç doğurması için de aynı tescil adımı gerekiyor: yabancı makam önünde evlenen çiftlerin evliliği, nüfus kaydına işlenmeden Türk kurumları nezdinde kullanılamıyor.

Aile ikamet izninde sık gözden kaçan bir iptal sebebi var: son bir yıl içinde toplamda 180 günden fazla yurt dışında kalmak. Uzun süre Türkiye dışında olacaksanız bunu baştan planlamak gerekiyor.

Anlaşmalı evlilik denetimi ve ikamet izni riski

Bu başlığı sayfaya bilerek koyuyoruz, çünkü en çok yanlış bilinen konu bu. 6458 sayılı Kanun, aile ikamet izni için "evliliği aile ikamet izni alabilmek amacıyla yapmamış olmak" şartını açıkça arıyor ve valiliklere iki aşamalı yetki veriyor: izin verilmeden önce evliliğin sırf ikamet izni almak amacıyla yapılıp yapılmadığı araştırılıyor, izin verildikten sonra da denetim yapılabiliyor.

Sonucu ağır. Şartın karşılanmaması veya sonradan ortadan kalkması hâlinde aile ikamet izni verilmiyor, verilmişse iptal ediliyor, süresi bitenler uzatılmıyor. Dahası: anlaşmalı evlilik yoluyla alınıp sonradan iptal edilen ikamet izinleri, kanunda öngörülen ikamet sürelerinin toplanmasında hesaba katılmıyor — yani o yıllar uzun dönem ikamet veya vatandaşlık hesabında yok sayılıyor.

Gerçek bir evliliğin de denetimde zorlanabileceğini hesaba katmak gerekiyor: ayrı adreslerde oturmak, ortak hayatı gösteren kaydın bulunmaması, görüşmede çelişkili beyan. Dosyayı baştan tutarlı kurmak, sonradan itiraz etmekten çok daha kolay.

Sık yapılan hatalar

• Ehliyet belgesini apostil şerhi olmadan getirmek
• Belgelerin geçerlilik süresini kaçırmak ve yeniden temin etmek zorunda kalmak
• Boşanma kararının kesinleşme şerhini almadan başvurmak
• Tercümeyi yeminli tercüman dışında yaptırmak
• Nikâh gününde tercüman ihtiyacını önceden planlamamak

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı

Bir Türk vatandaşıyla evlenmek tek başına vatandaşlık vermez. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu, evliliğin en az üç yıl sürmüş ve fiilen birlikte yaşanan bir aile birliği olması şartıyla yapılabilir; başvuru sırasında evliliğin devam ediyor olması gerekir. Değerlendirmede aile birliğinin gerçekliği incelenir.

Nikah dosyasını hazırlarken evlilik yoluyla vatandaşlık takvimini de baştan kuruyoruz: nikahtan sonra alınacak aile ikamet izni, üç yılın hesabı ve başvuru anında istenecek belgeler bir bütün olarak planlanır. Böylece üçüncü yılın sonunda belge toplamaya sıfırdan başlamazsınız.

Vizesi ihlal olmuş ya da kaçak durumdaki yabancı evlenebilir mi?

Kaçak kalan yabancılar evlilik yapabilir mi sorusu bize en sık sorulan konulardan biri. Evlendirme memurluğu nikah için geçerli pasaport, bekârlık belgesi ve doğum belgesi ister; ikamet izninin bulunması nikahın şartı değildir. Ancak vize veya ikamet süresi ihlal edilmişse, ihlalin idari sonuçları — para cezası, tahdit kodu, giriş yasağı — nikahtan bağımsız olarak işler ve nikah sonrası ikamet başvurusunu doğrudan etkiler.

Bu yüzden böyle dosyalarda sırayı tersten kuruyoruz: önce ihlalin durumunu ve varsa tahdit kodunu tespit ediyor, sonra nikah ve ikamet adımlarını buna göre planlıyoruz. Ön görüşmede dosyanızın hangi yolla ilerleyebileceğini açıkça söylüyoruz; yapılamayacak bir şeyi yapılabilir gibi anlatmıyoruz.

İki yabancı Türkiye'de evlenebilir mi?

Evet. Farklı uyruklu iki yabancı, yetkili Türk evlendirme memuru önünde evlenebiliyor; Yönetmeliğin Türk vatandaşlarının evlenmesine ilişkin esas ve usul hükümleri bu evlilikler için de uygulanıyor.

Aynı devletin vatandaşı olan iki yabancı ise, kendi millî kanunları yetki vermişse o devletin Türkiye'deki temsilciliği önünde evlenebiliyor; isterlerse yetkili Türk makamları önünde de evlenebiliyorlar. Yetkili Türk makamı önünde evlenen yabancı çifte bir aile cüzdanı, istekleri üzerine de çok dilli evlenme belgesi düzenleniyor. O belge, evliliğin kendi ülkelerinde tanınması aşamasında iş görüyor.